فارسی لاتک

من امروز کمی با LuaTeX ور رفتم. آخرین نسخه ترجمه شده‌ی آن برای لینوکس را دریافت کردم و در شاخه‌ای قرار دادم. سپس فایل texmf.cnf را از توزیع تک‌لایو به آن شاخه کپی کردم. برای درست کردن فایل format برای لاتک (latex.fmt) از دستور زیر استفاده کردم:

./luatex --ini latex.ltx

یک فایل لاتک نمونه ساختم و با دستور زیر آن را ترجمه کردم:

./luatex --ftm=./latex.fmt luatex_sample.tex

از آنجایی که LuaTeX از کدهای پروژه Omega هم استفاده کرده است، دستورات pardir و textdir در آن کار می‌کند. در سطح LuaTeX حروف (فارسی) به هم نمی‌چسبند. بلکه باید اسکریپت‌هایی به زبان Lua نوشت که این کار را بر اساس اطلاعات موجود در قلم انجام دهد. مثلا ConTeXt این ماکروها و اسکریپتها را فراهم کرده است، ولی چنین کاری برای LaTeX انجام نشده است. اگر می‌خواهید مثال حروف‌چینی عربی با ConTeXt را ببنید این فایل پی‌دی‌اف‌ را ببینید (در بخش Arabic). ماکروهای ConTeXt به گونه‌ای تهیه شده‌اند که بر روی بسیاری از موتورهای تک می‌نشیند (مثل XeTeX). ولی زمانی که ConTeXt روی موتور تک LuaTeX می‌نشیند به آن MKIV می‌گویند. ConTeXt هم‌رده LaTeX می‌باشد. این هم فایل ConTeXt نمونه (خروجی پی‌دی‌اف) که با دستور زیر ترجمه می‌شود:

texexec --luatex mkiv_sample.tex

برای کار کردن با آخرین نسخه‌های ConTeXt و LuaTeX می‌توانید از توزیع کمینه آن استفاده کنید که در این آدرس قرار دارد و شیوه دریافت آن هم توضیح داده شده است. البته به نظر من هنوز باگ زیاد دارد و برای کار جدی به هیچ وجه اطمینان پذیر نیست.