همینطور که میدانید از نسخه ۱٫۵، نرمافزار
لیکس از یونیکد پشتیبانی میکند. مدتها پیش اینجانب امکان نوشتن فارسی را به این نرمافزار اضافه کردم. یعنی اکنون میتوانید با دریافت و نصب لیکس با آن فارسی بنویسید. آن موقع بهترین راه برای حروفچینی فارسی استفاده از بسته عربی بود (ولی الان زیلاتک به مراتب بهتر است). در حال تهیه اسکریپتی هستم که خروجی لاتک حاصل از لیکس را (که مناسب بسته عربی است) به یک فایل سازگار و قابل ترجمه با زیلاتک تبدیل کند. فکر کنم این از آخرین کارهای من در رابطه با تک و لاتک باشد.
اما درباره لیکس: لیکس نرمافزاری متنباز است که به آن «پردازشگر متن» میگویند. از لحاظ طراحی، با دیگر پردازشگرهای متن معمول تفاوت دارد. هدف در این نرمافزار نوشتن سادهتر متون لاتک است. لیکس امکانات فراوانی برای کسانی که از زبانی غیر از انگلیسی برای خواندن و نوشتن استفاده میکنند فراهم میکند. بعلاوه، انتساب کلیدها، جعبه ابزارها و بسیاری دیگر از ویژگیها تا اندازهی زیادی تنظیم پذیرند. فلسفه اساسی لیکس این است که دغدغه شما باید محتوای چیزی باشد که مینویسید و نه شکل آن. به صورت پایهای لیکس مشابه دیگر پردازشگرهای متن «آنچه که میبینید آنچه که خواهید داشت» است، با این تفاوت که لیکس «آنچه که میبینید آنچه که منظورتان است» میباشد. به این ترتیب است که لیکس راحتی استفاده از پردازشگرهای متن را با قدرت لاتک در هم آمیخته است. به علاوه لیکس بر روی اکثر سیستم عاملها قابل اجراست. از دیگر امکانات جالب لیکس امکان کنترل املا (Spell Checking) و تصحیح خطاهای املایی است. این امکان علاوه بر انگلیسی و بسیاری دیگر از زبانها، برای زبان فارسی هم وجود دارد و کار میکند. نرمافزار کنترل املای فارسی را میتوانید از
اینجا دریافت و نصب کنید.
از دیگر ویژگیهای آن عدم سردرگمی به هنگام نوشتن متون انگلیسی و فارسی است.برای فارسی نوشتن با لیکس کارهای زیر را به ترتیب انجام دهید. فایل
fa_cua.bind را دریافت و در جایی ذخیره کنید. سپس در نرمافزار لیکس پنجره محاورهی ترجیجات را از منوی Tools->Preferences اجرا کنید. از صفحه مربوط به Look and feel->User infterface دنبال Bind file بگردید و آن را با توجه به مکانی که fa_cua.bind را ذخیره کردهاید، تنظیم کنید. حال برای نوشتن فارسی کلید F10 و برای نوشتن انگلیسی کلید Shift-F10 را انتخاب کنید.
نکته: اگر پاراگراف یا عنوانی با کلمه فارسی شروع شود لیکس آن را از راست به چپ نشان میدهد و زبان پیشفرض آن پاراگراف یا عنوان را فارسی در نظر میگیرد و اگر با کلمه انگلیسی شروع شود از چپ به راست و زبان پیشفرض را انگلیسی. اگر بخواهید پاراگراف یا عنوانی با زبان پیشفرض فارسی را با کلمه انگلیسی شروع کنید باید از ترفند زیر استفاده کنید. در ابتدای آن پاراگراف یا عنوان گزینه Lyx note را از منوی Insert->Note انتخاب کنید و داخل آن یک کلمه دلخواه فارسی بنویسید. این کلمه فارسی داخل note، در خروجی ظاهر نمیشود ولی باعث میشود زبان پیشفرض آن پاراگراف یا عنوان فارسی در نظر گرفته شود.