فارسی لاتک

حروفچینی فارسی در TeX و LaTeX-2e و TeX-e-Parsi و ...

مقایسه توزیع‌های مختلف جاری فارسی از لاتک

برگرفته شده از ویکی پارسی لاتک

نکته: با همه مواردش موافق نیستم ولی بیشتر آنها نزدیک به واقعیت است.
+ نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم اردیبهشت 1388ساعت 12:33  توسط مصطفی  | 

مقدمهای نه چندان کوتاه بر لاتک (مترجم مهدی امید علی)

نکته: این کتاب کاملا بوسیله زی‌پرشین حروف‌چینی شده است.

+ نوشته شده در  شنبه دوازدهم اردیبهشت 1388ساعت 21:40  توسط مصطفی  | 

چند مطلب گذشته از سایت ویکی پارسی لاتک نقل شده‌اند. به هیچ وجه قصد کپی برداری در میان نیست. بلکه ترس از اینکه این مطالب گم شوند و یا از بین بروند بر آنم داشت تا مطالب به جا مانده را از حافظه جانبی گوگل کپی کنم. متاسفانه مطلب دیگری را نتوانستم پیدا کنم. کاش زودتر به فکر این کار می‌افتادم. اگر کسی کپی دیگری دارد خوشحال می‌شوم در اختیارم قرار دهد.

به امید آنکه سایت پارسی لاتک مجددا به کار افتد.

مصطفی واحدی
+ نوشته شده در  جمعه یازدهم اردیبهشت 1388ساعت 16:8  توسط مصطفی  | 

برگرفته شده از ویکی لاتک پارسی (بعضی از اتصالها درست نمی‌کنند)

مقدمه

هرکس که مدتی با مایکروسافت ورد کار کرده باشد، تا حالا به قانون‌های زیر درباره‌اش پی برده است:

۱. احتمال قفل‌کردن برنامه نسبت مستقیم دارد با اهمیت نوشته‌ای که تایپ می‌کنید.

۲. احتمال قفل‌کردن برنامه نسبت عکس دارد با زمانی که تا مهلت نوشتن باقی مانده است.

۳. احتمال قفل‌کردن برنامه نسبت مستقیم دارد با زمانی که از آخرین ذخیره‌کردن نوشته گذشته است.

از شوخی که بگذریم، من هم نوشته‌های بزرگ زیادی را با Word تایپ کرده‌ام. البته این روزها می‌توانم با اپن آفیس (OpenOffice) هم کار کنم که نرم‌افزار بسیار خوبی است و هرکاری را که بخواهم می‌کند. ولی پس از سروکله‌زدن‌های بسیار با Word، وقتی دانشجوی دکتری شدم تصمیم گرفتم Latex را هم امتحان کنم. راستش، خیلی هم به دلخواه خودم نبود؛ قرار بود مقاله‌ای را به یک مجله بفرستم و فهمیدم که آن مجله فقط نوشته‌های لاتک را می‌پذیرد. مهلت فرستادن مقاله همان روزی بود که من از فراخوان مقاله باخبر شدم! مجبور شدم پابرهنه بپرم به وسط لاتک، و خب حدس می‌زنید که اصلاً کار آسانی نبود. (نکتهٔ آموزشی: هیچ گاه یک چیز تازه را با عجله یادنگیرید!)

ولی من از رو نرفتم و کم‌کم فهمیدم که کار با لاتک آن‌قدرها هم سخت نبود. مدتی طول کشید تا یادش بگیرم، ولی برای نوشته‌های ساده‌ای که من معمولاً می‌نوشتم، چیز زیادی برای یادگرفتن نبود. خیلی خوشحالم که آن وقت‌ها دلسرد نشدم، زیرا الان اصلاً دوست ندارم نوشته‌ها و گزارش‌هایم را با چیزی جز لاتک بنویسم. البته من تنها کسی نیستم که از ترک دنیای ویزی‌ویگ (WYSIWYG) خوشحال است.

این مقاله قرار نیست خودآموز استفاده از لاتک باشد. فقط می‌خواهم کمی از خوبی‌های لاتک بگویم و این که چرا فکر می‌کنم امکانات لاتک به امکانات نرم‌افزارهای واژه‌پرداز (مثل Word) سر است.

لاتک چیست؟

در سال ۱۹۸۷، دونالد کانوت (Donald Knuth) -که یکی از مشهورترین و معتبرترین دانشمندان علوم کامپیوتر است- شروع به ساخت یک سیستم حروف‌چینی به نام تک (TeX) کرد. طراحی زبان تک پس از ده سال تمام شد (خودش در آغاز فکر می‌کرد یک سال بیشتر طول نخواهد کشید‍!). تک می‌توانست چیدمان (layout) نوشته‌ها را به طرز حیرت‌آوری تنظیم کند. البته این قدرت زیاد باعث می‌شد که خیلی هم پیچیده باشد. تا این که در دههٔ ۱۹۸۰ کسی به نام لسلی لمپرت (Leslie Lamport) مجموعه‌ای از ماکروها را طراحی کرد تا از این پیچیدگی‌ها بکاهد. کار او باعث شد تا حروف‌چینی نوشته‌ها آسان‌تر شود، و در ضمن محتوای نوشته و ظاهر آن از هم مستقل باقی بماند. این سیستم جدید لاتک (Latex) نام گرفت.

لاتک درواقع یک زبان نشانه‌گذاری (markup language) است. محتوا در یک پروندهٔ متنی نوشته می‌شود و نشانه‌گذاری‌ها به شکل فرمان‌هایی بین متن قرارمی‌گیرند و مشخص می‌کنند که هر بخش از نوشته چه‌طور نمایش یابد. مفسر لاتک آن پرونده را می‌خواند، محتوا را به شکل یک نوشته درمی‌آورد و یک پروندهٔ خروجی می‌سازد. همان طور که می‌بینید، لاتک مثل نرم‌افزارهای واژه‌پرداز معمولی نیست.

جدابودن محتوا و ظاهر نوشته

برتری بزرگ لاتک در این موضوع برای کاربران Word چندان واضح نیست، زیرا آن‌ها نمی‌دانند که این ویژگی چه‌قدر خوب است. وقتی با لاتک نوشتهٔ خود را می‌نویسید، فقط به محتوای نوشته فکر می‌کنید و ساختار متن را مستقیماً به لاتک می‌گویید؛ مثلاً می‌گویید که از این‌جا به بعد یک بخش جدید آغاز می‌شود، ولی لازم نیست به این فکر کنید که عنوان بخش چه‌شکلی باید تایپ شود.

این درست برعکس کاربران Word است که بلافاصله عنوان نوشته را انتخاب کرده و قالب‌بندی‌اش می‌کنند (مثلاً آن را بزرگ می‌کنند، یا فونتش را تغییر می‌دهند). نکته این‌جاست که این کار باید در کل نوشته با دست اعمال شود. در مقابل، لاتک برای قالب‌بندی از سبک‌های تعریف‌شده‌ای استفاده می‌کند. این سبک‌ها می‌گویند که هر بخش از نوشته چه‌طور باید نمایش یابد. اگر مثلاً خواستید فونت عنوان همهٔ بخش‌های نوشته‌تان را تغییر دهید، کافی است که تعریف آن سبک را عوض کنید تا کل نوشته خودبه‌خود به‌روز شود. خوبی این روش این است که نوشته‌تان خودسازگار و هماهنگ باقی می‌ماند.

البته Word هم این ویژگی سَبْک (Style) را دارد. ولی از آن‌جا که به‌کاربردن این ویژگی اختیاری است، کاربران معمولاً نمی‌دانند که چنین ویژگی‌ای هم اصلاً هست. لاتک مجبورتان می‌کند که ساختار منطقی نوشتهٔ خود را مشخص کنید (و کار خیلی خوبی می‌کند!) و برای همین است که می‌تواند از نوشتهٔ شما یک خروجی بسیار زیبا بسازد.

انعطاف‌پذیری

می‌توانید با لاتک هرکاری که فکرش را می‌کنید انجام دهید! در طول سالیان دراز، بسته‌های بسیار زیادی ساخته شده‌اند که ویژگی‌های لاتک را گسترش می‌دهند و بیشتر آن‌ها هم به رایگان در دسترس هستند. برای نمونه، کاربران اصلی لاتک که دانشگاهیان و پژوهشگران هستند بستهٔ Bibtex را به کار می‌برند که نوشتن و مدیریت مراجع مقالات را بسیار آسان می‌کند (من همیشه برای همکاران Wordکارم که مراجع را با دست تایپ می‌کنند افسوس می‌خورم). بسته‌های دیگری هستند که با آن‌ها می‌توانید نت‌های موسیقی بنویسید، حرکات شطرنج را نمایش دهید، و هزار کار دیگر. با توجه به سابقهٔ زیاد تک، هر کاری که با لاتک بخواهید بکنید احتمالش زیاد است که کسی قبلاً بسته‌ای برایش نوشته باشد.

تسلط بر نوشته

حتی در نوشته‌های کوتاه هم شاید شما با رفتار غیرهوشمندانهٔ Word روبه‌رو شده‌باشید. مثلاً گاهی وقت‌ها می خواهید تصویری را در پایین صفحه بگذارید و می‌دانید که تصویر در آن‌جا جا می‌شود، ولی Word نمی‌گذارد آن‌جا بگذاریدش! یا مثلاً در یک نوشتهٔ ۳۰ صفحه‌ای پر از شکل و جدول، یک بعدازظهر را صرف می‌کنید تا همه‌چیز مرتب شود؛ همهٔ تصاویر سرجای خودشان باشند و غیره. آن وقت می‌فهمید که یک جای نوشته‌تان کمی گنگ است و تصمیم می‌گیرید آن‌جا را کمی بیشتر توضیح دهید. یک جمله به متن اضافه می‌کنید، و می‌بینید که یکی از تصویرها به صفحهٔ بعد می‌پرد و یک فضای خالی بزرگ در پایین صفحه باقی می‌گذارد! بعد می‌فهمید که در یک واکنش زنجیره‌ای، همهٔ تصویرها و جدول‌هایتان تا آخر نوشته به هم ریخته‌اند! واقعاً خنده‌دار است. در مقابل، لاتک خیلی باهوش‌تر است و تصویرها و جدول‌هایتان را همیشه در جاهای معقول می‌گذارد. بنابراین اگر خواسته باشید که تصویرتان در پایین یک صفحه بماند، آن تصویر همیشه همان پایین می‌ماند!

البته با این که لاتک در جزئیات حروف‌چینی به جای شما تصمیم می‌گیرد، ولی اگر بخواهید، می‌توانید روی نمایش نوشته‌تان اختیار کامل داشته باشید.

کیفیت

به سختی می‌توان این موضوع را انکار کرد که کیفیت خروجی‌های لاتک بسیار فراتر از خروجی‌های Word است. این برتری وقتی آشکارتر می‌شود که نوشتهٔ شما پر از روابط ریاضی باشد. لاتک همچنین الگوریتم‌های بسیار بهتری برای ترازبندی متن، شکستن کلمات و غیره دارد که باعث می‌شود خروجی شما بسیار حرفه‌ای‌تر به نظر برسد.

مردم معمولاً یادشان می‌رود که حروف‌چینی یک مهارت حرفه‌ای است. حروف‌چین‌ها سال‌ها آموزش می‌بینند تا بیاموزند که یک کتاب را چگونه حروف‌چینی کنند. اما به محض این که شما برنامهٔ واژه‌پردازتان را باز می‌کنید، مرتکب اشتباهات حروف‌چینی می‌شوید. مثلاً حروف‌چین‌ها می‌دانند که خواندن سطرهایی که پهنایشان ۶۶ حرف است آسان‌تر است. به کتاب‌هایتان نگاه کنید و تعداد حرف‌ها را بشمارید! ولی تنظیم پیش‌فرض واژه‌پردازها به طور میانگین ۱۰۰ حرف در هر سطر است. حدس می‌زنم که خیلی‌ها برایشان مهم نیست، ولی اگر قرار باشد نوشته‌های بزرگ زیادی را بخوانید، برایتان مهم می‌شود.

یک مثال فوری. یک نوشتهٔ لاتک را که پیش‌تر با آن ساختار نوشته‌ها را در لاتک معرفی کرده‌بودم برداشتم. همان نوشته‌ها را در Word هم نوشتم و سبک‌های معادل Word را رویش اعمال کردم. همه‌جا از سبک‌های پیش‌فرض استفاده کردم. در Word سبکی برای چکیده وجود نداشت، برای همین فقط عنوان را پررنگ کردم. خروجی Word را با خروجی لاتک مقایسه کنید. سبک‌هایی که Word به کار می‌برد چندان خوب نیستند. البته می‌توان این سبک ها را آن‌قدر دستکاری کرد که تاحدی شبیه لاتک شوند، ولی من ترجیح می‌دهم این کار را نکنم و به جایش با همان لاتک خودم کار کنم!

بیشتر کتاب‌ها با لاتک حروف‌چینی می‌شوند. واژه‌پردازها برای این کار معمولاً آن قدر خوب نیستند- آن ها را فقط نویسندگان برای نوشتن به کار می‌برند و نوشته‌هایشان بعداً به نرم‌افزار حروف‌چینی حرفه‌ای منتقل می‌شود. البته با Word هم می‌شود کتاب‌ها را حروف‌چینی کرد، همان‌طور که با پا هم می‌شود رانندگی کرد، ولی کار عاقلانه‌ای نیست!

پایداری

یکی از دلایلی که مردم با Word مشکل دارند این است که Word در هنگام ویرایش نوشته‌های طولانی زیاد قفل می‌کند. «بازیابی نوشته‌ها» (Document Recovery) یکی از ویژگی‌های پرکاربرد Word است. نمی‌دانم چرا مایکروسافت به جای طراحی این ویژگی روی پایداری نرم‌افزارش بیشتر کار نمی‌کند! (البته پایداری لزوماً قابل‌تعمیم نیست. من فقط از تجربهٔ شخصی خودم و دوستانم حرف می‌زنم. کسی را هم نمی‌شناسم که تا حالا دچار مشکل ناپایداری Word نشده باشد، ولی معنی‌اش این نیست که چنین کسی وجود ندارد.)

از آن‌جا که لاتک بسیار کامل است، و برنامه‌نویسان بسیار باهوشی آن را ساخته‌اند، اشکالات آن بسیار کم است. حتی اگر هم اشکالی وجود داشته باشد، هیچ‌گاه پروندهٔ ورودی شما از دست نمی‌رود. ولی در Word، اگر هر ابزارش قفل کند، می‌تواند نوشتهٔ شما را نابود کند.

و در ضمن، در لاتک نیازی نیست نگران ویروس‌هایی باشید که در ماکروهای Word پنهان می‌شوند!

قیمت

در این مورد لاتک هیچ حرفی باقی نمی‌گذارد، چون رایگان است! ضرب‌المثل «هرچی بیشتر پول بدی، بیشتر آش می‌خوری» دربارهٔ لاتک صادق نیست، درست مثل بیشتر نرم‌افزارهای آزاد/متن‌باز. شما با یک نرم‌افزار بسیار قوی و پایدار روبه‌رویید که سال‌ها از رقیبانش جلوتر است.

غلط‌یاب املایی چه‌طور؟

نکتهٔ خوبی است. این یک کمبود لاتک نیست، زیرا لاتک فقط متنی را پردازش می‌کند که شما به آن می‌دهید. اما در ویرایشگر متن، بر خلاف Word، شما خط‌های قرمزی را که اشتباه‌های املایی یا دستوری را یادآوری می‌کنند نمی‌بینید. و این چیزی است که بیشتر کاربران می‌خواهند داشته باشند.

به نظر من داشتن یک غلط‌یاب دستوری چیز خوبی نیست. کسی که واقعاً برای نوشتن نیازمند غلط‌یاب دستوری است، بهتر است به جای تکیه‌کردن بر توصیه‌های به دردنخور غلط‌یاب، برود یک کتاب دستور زبان بخواند.

دوم، وجود ویژگی اصلاح خودکار اشتباه‌های املایی (auto-correct)، هرچند که چیز خوبی به نظر می‌آید، در درازمدت مفید نیست. درست است که اشتباه‌های رایج ما را برطرف می‌کند، ولی باعث می‌شود که نتوانیم از اشتباه‌هایمان بیاموزیم. اگر هربار که به جای the می‌نویسیم teh، قرار باشد Word آن را برایمان اصلاح کند، هیچ‌گاه نمی‌فهمیم که داریم اشتباه می‌کنیم. با این حال، اگر فکر می‌کنید که خیلی نیازمند این ویژگی هستید، به آسانی می‌توانید هر ویرایشگر متن آبرومندی را مجهز به غلط‌یاب املایی کنید. برنامه‌های Ispell و Aspell رایج‌ترین غلط‌یاب‌های املایی هستند که هر دو متن‌بازند و می‌توانند با ویرایشگرهای متن یک‌پارچه شوند.

فرایند یادگیری

خب پس چرا همه با لاتک کار نمی‌کنند؟ زیرا کار با لاتک نیاز به «کمی» آموزش دارد. باید کمی وقت بگذارید تا کار با لاتک را یاد بگیرید. ولی خیلی زود می‌فهمید که لاتک ارزش این زمان کم را داشت. ساده‌ترین نوشتهٔ لاتک چنین چیزی است:

% hello.tex - Hello world Latex example
\documentclass{article}
\begin{document}
Hello World!
\end{document}

این دستورات این خروجی را می‌سازند. خیلی هم پیچیده نبود، نه؟ برای آموختن مقدمات لاتک، می‌توانید راهنمای لاتک را ببنید.

پس لاتک برای چه کسانی خوب است؟

خیلی ساده، هر کسی که نوشته‌های نه‌چندان ساده می‌نویسد و از محیط ناکارامد واژه پردازها خسته‌شده، لاتک را درخواهدیافت! اگر شما کار دانشگاهی می‌کنید، احتمالاً مجبورید با لاتک کار کنید! هرکس که باید نوشته‌های مربوط به ریاضی بنویسد، نرم‌افزاری قوی‌تر و باکیفیت‌تر از لاتک پیدا نخواهد کرد. حتی دانشنامهٔ ویکی‌پدیا هم برای نوشتن رابطه‌های ریاضی در مقاله‌هایش، لاتک را به کار می‌برد.

لاتک برای آدم‌های خیلی تنبل یا آن‌هایی که تغییر را دوست ندارند خوب نیست! برای من این تغییر کاملاً سودآور بود، زیرا الان می‌توانم نوشته‌ها و گزارش‌هایم را با سرعت بیشتری بنویسم. هرکسی می‌تواند لاتک را امتحان کند و تفاوتش را ببیند و تصمیم بگیرد که چه نرم‌افزاری را برای نوشتن به کار ببرد.

منبع

+ نوشته شده در  جمعه یازدهم اردیبهشت 1388ساعت 15:45  توسط مصطفی  | 

برگرفته شده از ویکی لاتک پارسی

  • استفاده مستقیم از هر قلمی که بر روی سیستم عامل نصب شده باشد
  • پشتیبانی از ورودی با رمزینه یونیکد
  • تولید خروجی با قالب PDF
  • توانایی استفاده از ویژگی‌های خاص PDF که آن را برای تولید مستندات الکترونیکی و نیز ارایه الکترونیکی، علاوه بر مستندات چاپی، مناسب می‌کند (مثلا بسته Beamer از ویژگی‌های خاص PDF استفاده می‌کند و این بسته در زی‌پرشین قابل استفاده است)
  • قابل جستجو بودن PDF تولید شده
  • پشتیبانی از نسخه جاری و فعال لاتک (که نسخه ۲-ای می‌باشد)
  • قابل اجرا بر روی اکثر سیستم عامل‌های موجود (مانند ویندوز، لینوکس، و مک)
  • عدم نیاز یا وابستگی به ویرایشگر (یا نرم‌افزار) مخصوص برای تهیه فایل ورودی
  • عدم نیاز به یادگیری دستورات جدید در صورتی که با دستورات لاتک آشنایی قبلی داشته باشید
  • حجم بسیار کم کل بسته (در صورت وجود یک توزیع تک که موتوز زی‌تک را داشته باشد)
  • موجود بودن بسته در مخزن دو توزیع عمده تک که عبارتند از MiKTeX و TeXLive
+ نوشته شده در  جمعه یازدهم اردیبهشت 1388ساعت 15:38  توسط مصطفی  | 

برگرفته شده از ویکی لاتک پارسی

برای تبدیل یک فایل مایکروسافت ورد به زی‌پرشین چه کنیم؟

زی‌پرشین پرونده‌ها را در کدگذاری یونیکد (utf-8) می‌خواند. مایکروسافت ورد نیز با یونیکد سازگار است. بنابراین می‌توانید نوشته‌های خود را از ورد به زی‌پرشین Copy و Paste کنید.

ولی این کار به تنهایی کافی نیست، زیرا در زی‌پرشین (و به طور کلی در لاتک) باید نوشته را با فرمان‌ها ویژهٔ لاتک بنویسید (فرمان‌های ویژهٔ زی‌پرشین را ببینید).

نرم‌افزار اپن‌آفیس می‌تواند یک پروندهٔ ورودی ورد را بگیرد و تا جای ممکن آن را به یک سند لاتک تبدیل کند (یعنی فرمان‌های لاتک را در نوشته بگنجاند). ولی مشکلش این است که پس از این تبدیل، احتمالا به جای حروف فارسی معادل عددی-یونیکدی آنها را در فایل خواهید دید. برای حل این مشکل اپن‌آفیس، به کمک نرم‌افزار (ترمیمٰگر خروجی مبدل اپن‌آفیس به لاتک قابل استفاده در لینوکس) آن اعداد را به معادل حروفی تبدیل کنید. پس از آن باید دستورات نخستین فایل را برای استفاده از زی‌پرشین تغییر دهید. (نرم‌افزار ترمیم‌گر قابل استفاده تحت ویندوز هم به زودی تهیه خواهد شد.)

+ نوشته شده در  جمعه یازدهم اردیبهشت 1388ساعت 15:36  توسط مصطفی  | 

برای یافتن آخرین اطلاعات و نیز پاسخ بعضی از سوالات متداول خود به آدرس زیر رجوع کنید:

http://wiki.parsilatex.org

برای مطرح کردن سوال خود می‌توانید به انجمن زیر رجوع کنید:

http://forum.parsilatex.org

+ نوشته شده در  سه شنبه یکم بهمن 1387ساعت 14:12  توسط مصطفی  | 

 فونت اصلی TeX-پارسی در حالت Bold رو  به فرمت True Type آماده کردم که می تونید از اینجا دانلود کنید. یه نمونه فایل سورس tex. به همراه خروجی PDF  هم براتون گذاشتم که مشاهده کنید.

این قلم یه مقدار باگ داره(فکر کنم بیشتر از قلم قبلیه ی TeX-پارسی). به هر حال این کار رو هم تقدیم به جامعه ی کاربران XePersian می کنم.

درضمن، می تونید از اینجا این قلم و قلم قبلی TeX-پارسی رو که به True Type تبدیل کردم، یکجا دانلود کنید.

زت زیاد...

+ نوشته شده در  جمعه بیست و هشتم تیر 1387ساعت 15:30  توسط وحید  | 

اگه خاطرتون باشه، تو چند پست قبلی مطلبی رو درباره ی افزودن قلم های TeX-پارسی به بسته ی XePersian گفته بودم. در اونجا عرض کردم که به مشکل برخوردم. پس از دو سه روز کلنجار رفتن، بالاخره تونستم که این فونت رو در XePersian ، بدون مشکل اجرا کنم.

این فونت بی باگ نیست. مثلا با اعراب مشکل داره. یعنی اگه بخواین یک متن عربی، مثل قرآن مجید رو حروفچینی کنید، وسط کلمه تون، یکدفعه فونتتون عوض می شه.

خلاصه کلام، می تونید فونت اصلی TeX-پارسی رو از اینجا دانلود کنید. یه نمونه فایل سورس tex. به همراه خروجی PDF هم براتون گذاشتم که مشاهده کنید.

 ان شاالله که تونسته باشیم با کمک هایی هر چند ناچیز، بسته ی XePersian رو به ایده آل مورد نظر نزدیکتر کنیم. التماس دعا...

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و هفتم تیر 1387ساعت 16:19  توسط وحید  | 

بنده امروز سعی کردم که فونت های TeX-پارسی رو به True Type تبدیل کنم که ازشون بشه تو بسته ی XePersian استفاده کرد. متاسفانه موفق نشدم. علت ناکامی بنده، مطابق نبودن رمزینه ی فایلهای ttf تولید شده با ساختار مورد قبول توسط XeTeX بود. لذا برای این کار، باید با یکی از ابزارهای تولید یا تصحیح فونت مثل FontCreator  که از اینجا قابل دانلود است،  به تصحیح رمزینه ی فایلهای ttf تولید شده توسط بنده، پرداخت.

از آنجایی که از فردا درگیر کاری خواهم شد، وقت کار جدی در حیطه ی LaTeX رو نخواهم داشت. لذا از علاقه مندان و متخصصان (به خصوص آقایان خلیقی و امید علی ) دعوت می کنم که با مطالعه ی فایل guide.pdf که در فایل zip ای که تا چند لحظه ی بعد برای دانلود معرفی می کنم موجود هست، با نام گذاری فونت ها در TeX-پارسی آشنا شوند تا ان شاالله کار راحت تری رو در پیش داشته باشند. این فایل zip شامل قلمهای ttf سه خانواده ی قلم در TeX-پارسی می باشد که هر قلم دو حالت عادی و برجسته دارد. این خانواده ها عبارتند از: lino (قلم اصلی TeX-پارسی)، badr (قلم اردیبهشت) و fraz (قلم فراز)

فایل zip  را از اینجا دانلود کنید. ان شا الله که این کار انجام شود. فعلا خداحافظ...

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و سوم تیر 1387ساعت 21:28  توسط وحید  | 


نحوهٔ نصب بستهٔ polyglossia بر روی MiKTeX:

ابتدا فایل  فشردهٔ polyglossia.zp را از اینجا دریافت کنید سپس آن را unzip کنید. بعد از unzip کردن شما folderی به اسم polyglossia می‌گیرید. این folder را باید در محلی که فولدرهای مربوطه بسته‌های XeLaTeX مانند arabxetex قرار دارند قرار دهید. فکر می‌کنم آن را باید در

C:/Program Files/MiKTeX2.7/tex/xelatex

قرار دهید. اگر اشتباه می‌کنم لطفاً من را صحیح کنید. بعد refresh FNDB و فرمت‌ها را update کنید.





خوب همانطور که قبلاً گفتم بسته polylossia آمده است. در این پست کمی در مورد دستورات آن، مزایای آن و اشکالاتش صحبت می‌کنم. این بسته هنوز جایی رسماً انتشار نیافته است اما با نصب نسخهٔ ۷۴۷ از texlive-xetex-snapshot شما به آسانی می‌توانید از این بسته استفاده کنید. لطفاً این بسته را امتحان کنید و اشکالاتی را که به آن مواجه می‌شوید در قسمت نظرات این مطلب گزارش کنید. این بهترین راه برای حروف‌چینی فارسی در حال حاضر است و اگر شما همه از این استفاده کنید و اشکالاتش را گزارش دهید من هم این اشکالات را راه حلی برایش پیدا می‌کنم و به نویسنده این بسته می‌فرستم تا این راه‌حل‌ها را اعمال کند  تا جای دیگر اشکالی وجود نداشته باشد. من تقاضای عاجزانه دارم که دوستان خود را نیز تشویق به استفاده از این بسته کنید تا اشکالاتش واضح گردد. (با تشکر)

خوب اول یک اسکلت فایل را برایتان می‌گویم و بعد توضیح می‌دهم چرا این در حال حاضر بهترین راه برای حروف‌چینی فارسی است.



\documentclass[a4paper,12pt]{article}
\usepackage[no-math]{fontspec}
\usepackage{bidi}
\usepackage{xltxtra}
\usepackage{polyglossia,hijrical}
\setdefaultlanguage{farsi}
\setotherlanguage{english}
\setotherlanguage[calendar=gregorian,locale=mashriq]{arabic}
\setromanfont{Nimbus Roman No9 L}
\defaultfontfeatures{Scale=MatchLowercase}
\setmonofont{DejaVu Sans Mono}
\setsansfont{DejaVu Sans}
\newfontfamily\farsifont[Script=Arabic,Scale=1.2]{Nazli}
\newfontfamily\farsifonttt[Script=Arabic,Scale=1.2]{XW Zar}
\newfontfamily\arabicfont[Script=Arabic,Scale=1.2]{Nazli}
\parindent 0pt
\begin{document}
%body of your tex file
\end{document}


اما توضیح اینکه چرا این در حال حاضر بهترین راه حروف‌چینی فارسی است. اول اینکه دیگر نیازی به دستورات \begin{farsi} و \end{farsi} برای حروف‌چینی فارسی ندارید لذا این کار را راحت می‌کند. دوم اینکه برای نوشتن یک کلمه انگلیسی لازم نیست از دستور \textroman استفاده کنید. می‌توانید فقط آن کلمه انگلیسی را بنویسید بدون هیچ دستوری. اما برای نوشتن یک عبارت انگلیسی که بیشتر از یک حرف است دو راه وجود دارد:

۱- می‌توانید از دستور \LR{ } استفاده کنید. که متن انگلیسی شما درون {} قرار می‌گیرد.
۲- می‌توانید از دستور \textenglish{} استفاده کنید که متن انگلیسی شما درون {} قرار می‌گیرد.

اگر می‌خواهید مثلاً یک پاراگراف انگلیسی را بنویسید از دستور زیر استفاده کنید:

\begin{english}
Your English text
\end{english}

اگر می‌خواهید کلمه‌ای عربی بنویسید از دستور \textarabic{} که کلمه یا کلمات عربی شما داخل {} قرار می‌گیرد. اگر هم قصد دارید یک پاراگراف عربی بنویسید از دستور زیر استفاده کنید:

\begin{arabic}
Your Arabic Text
\end{arabic}

چند اشکال هم دارد:
۱-در حال حاضر باید برای چاپ درست نام نویسنده از دستور \beginR و \endR استفاده کنید. این در نسخه بعدی درست می‌شود.

۲- شاید متن شما با خط زیرنویس برخورد کند. این هم در نسخه بعد درست می‌شود.

۳- شما خطایی می‌گیرید اگر با طبقهٔ کتاب و مشابه آن کار کنید. در نسخهٔ بعد درست می‌شود.

۴- اگر بیشتر از یک کلمه را در یک خانه جدول قرار دهید تنظیم آن به هم می‌خورد.

اینها مشکلاتی بود که من می‌دانم. شاید هم بازهم مشکلی وجود داشته باشد. برای حل مشکل ۱، ۲ و ۴ این فایل را دریافت کنید و در پیش‌درآمد فایل خود بنویسید \input{farsixetex.tex}.

یک چیزی که یادم رفت این بود که اگر شما عنوان‌سازی کنید تاریخ جلالی نخواهید داشت، بلکه تاریخ میلادی خواهید داشت. برای داشتن تاریخ جلالی باید بعد از دستور \author از دستور زیر استفاده کنید:


\date{\Jalalitoday}

در واقع هر وقت که بخواهید تاریخ جلالی در متن شما چاپ شود می‌توانید از دستور \Jalalitoday استفاده کنید.

دستور دیگری این است که اگر می‌خواهید صفحات نوشتهٔ شما بصورت حروف الفبا چاپ شوند کافی است از دستور

\pagenumbering{aleph}

استفاده کنید. در حالت عادی شمارهٔ صفحات عددی می‌باشند. و اگر دوباره بعد از عوض کردن شماره صفحه از عددی به حروفی خواستید آن را به عددی برگردانید باید از دستور

\pagenumbering{arabic}

استفاده کنید.

در پایان دوست دارم از همه شما به خاطر اول خواندن این مطلب و دوم به خاطر همفکریهای همگی شما تشکر کنم. خواهش می‌کنم این بسته را امتحان کنید. اگر مشکلی و یا پیشنهادی و یا اگر چیزی کار نمی‌کند در قسمت نظرات همین مطلب آن را مطرح کنید.

با سپاس فراوان،
وفا خلیقی
+ نوشته شده در  جمعه چهاردهم تیر 1387ساعت 4:56  توسط مصطفی  | 

کد کامل فایل راهنمای فارسی زیتک را از اینجا دانلود کنید. مطلب مهمی که در کامپایل این فایل روی ویندوز توجه کردم این بود که فایل farsidigits توسط میک تک بطور خودکار نصب نمی شود و این کار را باید خودتان انجام دهید. روش این کار را در راهنما توضیح داده ام. این مشکل روی نسخه texlive-snapshot آقای خلیقی وجود ندارد. اگر این فایل روی سیستم شما موجود نباشد شماره فصل ها و صفحه ها انگلیسی چاپ می شوند.

+ نوشته شده در  پنجشنبه سیزدهم تیر 1387ساعت 22:5  توسط مهدی  | 

لطفاً فایل PDF زیر را مطالعه کنید.
http://tex3.141592.googlepages.com/gedit-xetex-editor1.pdf
+ نوشته شده در  یکشنبه نهم تیر 1387ساعت 9:42  توسط مصطفی  | 

لطفاً فایل PDF زیر را مطالعه کنید.
http://tex3.141592.googlepages.com/gedit-xetex-editor.pdf
+ نوشته شده در  جمعه هفتم تیر 1387ساعت 16:55  توسط مصطفی  | 

مشکل عدم نمایش اعداد فارسی در farsixetex.tex قبلی برطرف شده است. توجه داشته باشید که فونتی را که در نمایش اعداد مورد استفاده قرار داده ام زر است.کلا برای استفاده خوب از این استایل باید فونت مناسبی روی سیستم خود داشته باشید. فونتهای فارسی وب و فونتهای موسسه sil (شهرزاد و لطیف) و همچنین این فونت زر که معرفی کرده ام فونتهای خوبی هستند. به درج Mapping=farsidigits در معرفی فونتهای خود در مستند توجه داشته باشید. توجه داشته باشید که فونت نازلی فارسی وب بر روی ویندوز دارای اشکال است.

در نسخه های آینده این فایل استایل قصد دارم امکان انتخاب فونت نمایش اعداد فارسی در فرمول ها را اضافه کنم.

فایل فارسی زیتک

فونت زر

راهنما

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و نهم خرداد 1387ساعت 22:13  توسط مهدی  | 

من این را بیشتر دوست دارم چون هر موقع که دلم بخواهد می‌توانم آخرین نسخهٔ XeTeX و xdvipdfmx را نصب کنم. اول باید شما gcc (c compiler), gcc (c++compiler), flex, bison و libfontconfig1-dev را نصب کنید. سپس svn را نیز نصب کنید. بعد کارهای زیر را انجام دهید. دستوراتی که شما باید در ترمینال وارد کنید با رنگ آبی مشخص شده‌اند.

vafa@vafa-desktop:~$ svn co http://scripts.sil.org/svn-public/xetex/TRUNK

vafa@vafa-desktop:~$ cd TRUNK

vafa@vafa-desktop:~/TRUNK$ sh build-xetex

vafa@vafa-desktop:~/TRUNK$ sudo sh install-xetex

[sudo] password for vafa: #give your own password here





+ نوشته شده در  یکشنبه پنجم خرداد 1387ساعت 16:13  توسط مصطفی  | 

بالاخره کار نوشتن  farsixetex به پایان رسید. این فایل را از اینجا دانلود کنید.
یک راهنمای فشرده بر این فایل را از اینجا دانلود کنید.
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و نهم اردیبهشت 1387ساعت 19:34  توسط مهدی  | 

 در این نسخه دستور mathfnumber نیز اضافه شده است. همچنین شروع به نوشتن راهنمایی بر این بسته کرده‌ام که آنرا می‌توانید از اینجا دانلود کنید. کمک و هم‌فکری دوستان بسیار مورد نیاز است.
+ نوشته شده در  شنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1387ساعت 21:6  توسط مهدی  | 

یک فونت با نام زر را از اینجا دانلود کنید. این فونت داراری حالت‌های عادی و مشکی برای هر دو نوع ساده و ایتالیک است. نوع ایتالیک آن در حقیقت همان ایرانیک است.
همچنین نسخهٔ جدیدی از texmaker توزیع شده است. آنرا از سایت آن دانلود کنید.
ضمناً نسخه ویرایش شده توسط فونت زر از farsixetex را می‌توانید از اینجا دانلود کنید.
+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و چهارم اردیبهشت 1387ساعت 19:53  توسط مهدی  | 

نسخه جدیدی از farsixetex  را آماده کرده ام تا دوستان آنرا آزمایش کنند و اشکالات آنرا بیان کنند تا آنها را رفع کنیم. دستور مورد علاقه من این است که فونت نرمال متن را همان فونت فارسی تعریف کنیم تا سازگاری با بسیاری از بسته ها محفوظ بماند. در این صورت لازم نیست هنگام معرفی یک بخش یا فصل و یا چیزهای دیگر از دستور \textfarsi استفاده کرد. البته این کار یک اشکال دارد و آن این است که پرانتز دور شماره فرمول‌ها عوضی چاپ می‌شوند. خیلی سعی کردم که این اشکال را برطرف کنم ولی نتوانستم. از دوستان دیگر بخصوص وفا که تبحر دارند خواهش می‌کنم نگاهی به این فایل بیندازند و در صورت امکان راه حل آنرا توضیح دهند. این فایل را از اینجا دریافت کنید.
+ نوشته شده در  جمعه بیستم اردیبهشت 1387ساعت 19:34  توسط مهدی  | 

این زا ما با استفاده از نرم‌افزار GNU Plotting Program انجام می‌دهیم. این نرم‌افزار را می‌توانید از اینجا دریافت کنید.

خروجی PDF را می‌توانید در اینجا ببینید.

نظر شما را نمی‌دانم اما من شخصاً بیشتر از راضی از آن خروجی هستم همه چیز در آن فارسی هست.

 

اما طریقهٔ انجام این کار.

ابتدا نرمافزار را که در حالت فایل فشرده است دریافت کنید و unzip کنید و سپس به آن پروندهٔ unzipشده بروید و داخل پروندهٔ bin شوید و سپس روی wgnuplot دوبار کلیک کنید.

نکته: شما می‌توانید زبانهای مختلفی را انتخاب کنید برای آگاهی بیشتر به راهنمای نرم‌افزار مراجعه کنید. من در این مثال زبان eepic را انتخاب می‌کنم.

 

اکنون این فرمانها را وارد کنید.

 

set terminal eepic

set output "eg1.tex"

plot [-3.14:3.14] sin(x)

 

حالا دوباره به پوشهٔ bin بروید و محتویات فایل eg1.tex را به body فایل اصلی انتقال دهید. در این مورد چون من از زبان eepic استفاده می‌کنم حالا باید \usepackage{eepic} را در پیش‌درآمد قرار دهم. توجه داشته باشید که محتویات را باید خارج از محیط فارسی فایل اصلی داشته باشید.

این مرحلهٔ آخر کار است حالا به قسمتهای فایل اصلی خود بروید و آن قسمتهایی را که مربوط به عددها است آنها را داخل  محیط ریاضی قرار دهید مثل $1$ بعد اگر نوشته‌ای هست که می‌خواهید فارسی باشد آن را حذف کرده و به جایش این را قرار دهید \beginR\textfarsi{text} $\cos (x)$\endR برای مثال البته.

حالا اگر xelatex.exe را روی فایل خود run کنید خروجی مطلوب را خواهید گرفت.

برای روشن شدن مطلب می‌توانید مجموعه فایلهای سورس نمونه که من اینجا گذاشتم را از اینجا دریافت کنید. فایل مربوطه GNU.zip است.

نکته: من فقط سعی کردم حداقل را به شما یاد دهم که چگونه همه چیز را فارسی کنید هدف من یاد دادن کار با این نرم‌افزار نبود برای یادگرفتن نرم‌افزار لطفاً راهنمای آن را بخوانید.

 

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه هجدهم اردیبهشت 1387ساعت 15:9  توسط مصطفی  | 

به نظر شخصی من این نرم‌افزار بسیار عالی است. این نرم‌افزار را می‌توانید از اینجا دریافت کنید.

اول یک نمونه را از اینجا ببینید.

و اما چگونگی تولید شکلها که دارای متن فارسی است. خوب فرض می‌کنیم که شما این نرم‌افزار را نصب کرده‌اید وارد آن شوید و شکل مورد نظر خود را با یکی دو کلیک Mouse (خیلی آسان) انجام دهید در این مرحله تمام نوشته‌های شکل را بصورت انگلیسی بنویسید زیرا این نرم‌افزار ینیکد را پشتیبانی نمی‌کند سپس روی علامت PDF که در سمت چپ قرار دارد کلیک کنید تا مطمثن شوید که این همان شکلی است که شما می‌خواهید . بعد به folderی بروید که این نرم‌افزار نصب شده است و سپس داخل Preview folder شوید و سپس کد پیش‌درآمد آن را به پیش‌درآمد فایل اصلی خد اضافه کنید و کد متن را هم به متن اصلی خود انتقال دهید. حالا هر جای کد شما که نوشته انگلیسی دارد را حذف کنید و به

جای آن نوشته فارسی خود را داخل \textfarsi قرار دهید. و سپس xelatex.exe را روی فایل خود run کنید. توجه داشته باشید که این کد شکل متن باید خارج از محیط فارسی قرار بگیرید.

برای بهتر روشن شدن مطلب می‌توانید این مجموعه سورس فایل نمونه را که دیدید از اینجا دریافت کنید.

به نظر من که این خیلی خوب نیست اما اصلاً بد هم نیست.

 

این هم یک تجربهٔ دیگر!

+ نوشته شده در  چهارشنبه هجدهم اردیبهشت 1387ساعت 11:58  توسط مصطفی  | 

خروجی PDF را می‌توانید از اینجا مشاهده کنید و برای دریافت فایلهای سورس به اینجا بروید و فایل فشردهٔ talk.zip را دریافت کنید.

+ نوشته شده در  چهارشنبه هجدهم اردیبهشت 1387ساعت 6:3  توسط مصطفی  | 

بنا به علاقمندی یکی از دوستان تصمیم دارم که چند نوع مختلف beamer را نشان دهم. در اینجا شمارهٔ یک آن را می‌توانید ببینید.

برای دیدن خروجی اینجا را ببینید و برای دریافت فایلهای سورس به اینجا بروید و فایل فشردهٔ sample1.zip را دریافت کنید.

+ نوشته شده در  سه شنبه هفدهم اردیبهشت 1387ساعت 10:34  توسط مصطفی  | 

به نظر من سر pstricks زیاد نباید وقت تلف کرد من از pfg  و tikz به راحتی بدون هیچ دردسری در XeTeX استفاده کردم و توانستم حتی نوشته‌های فارسی را در آن قرار دهم به نظر من بهترین راه برای رسم اشکال اول یادگرفتن این بسته است زیرا تصاویر زیبا را با نوشته‌های فارسی تولید می‌کند.

یک نمونه را از اینجا مشاهده کنید.

+ نوشته شده در  سه شنبه دهم اردیبهشت 1387ساعت 15:52  توسط مصطفی  | 

از عنوان پیداست که این دو فونت بسیار زیبا و کامل را می‌توانید از اینجا دانلود کنید. در هر دو فونت اعداد چهار و پنج را تغییر داده‌ام تا زیباتر به نظر برسند. این دو فونت نه تنها از نظر ظاهر بلکه از نظر ساختار بسیار کامل هستند. 
+ نوشته شده در  شنبه هفتم اردیبهشت 1387ساعت 12:40  توسط مهدی  | 

در بسته arabxetex گزینه‌های مختلفی برای محیط farsi پیش‌بینی شده است که utf یکی از آنها است. در محیط farsi بدون هیچ گزینه‌ای کاراکترهای ^ و _ معنای خاصی ندارند و به همین صورت در خروجی چاپ می‌شوند ولی در گزینه utf این کاراکترها خاص هستند که برای نمایش توان و اندیس در محیط ریاضی بکار می‌روند. بنابراین هنگام استفاده از محیط farsi باید به این موضوع دقت داشت. توجه داشته باشید که در فایل farsixetex.tex که توسط مصطفی تهیه شده است این خاصیت از بین رفته است و بنابراین تفاوتی بین گزینه utf و حالت عادی نیست. اگر می‌خواهید این گزینه را به حالت اول پیش‌فرض برگردانید فرمان زیر را از فایل farsixetex.tex حذف کنید

\makeatletter\def\arabtex@codes{}\makeatother

بنابراین اگر از متن دارای فرمول ریاضی استفاده می‌کنید بعد از این کار از محیط فارسی به شکل زیر استفاده کنید

\begin{farsi}[utf]

\end{farsi}

بسیار مناسب است کسی راهنمای دو بسته bidi و arabxetex را ترجمه کند و بقیه امکانات آنرا مشخص کند.
+ نوشته شده در  چهارشنبه چهارم اردیبهشت 1387ساعت 21:58  توسط مهدی  | 

نسخه کامل hyperref در زیلاتک را از اینجا  دانلود کنید. به پیوست اول برای تولید نمایه حتماً توجه کنید.
+ نوشته شده در  یکشنبه هجدهم فروردین 1387ساعت 21:19  توسط مهدی  | 

بالاخره توانستم بسته hyperref را به طور کامل در زیلاتک بکار ببرم. فایل پی.دی.اف خروجی حاصل را از اینجا دانلود کنید. کد این فایل را در روزهای آینده با توضیحی کامل در اختیارتان قرار خواهم داد.
+ نوشته شده در  چهارشنبه چهاردهم فروردین 1387ساعت 20:47  توسط مهدی  | 

نسخه کامپایل شده‌ی زیتک نسخه ۰٫۹۹۷ برای اوبونتو ۷٫۱۰ را از اینجا دریافت کنید. برای نصب آن ابتدا بسته texlive-xetex را نصب کنید و سپس فایلهای داده شده را بر روی آنها بازنویسی کنید. سپس دستورات زیر را اجرا کنید:
sudo mktexlsr
sudo fmtutil-sys --all
شاید باید بسته‌های دیگری را هم نصب کنید.
+ نوشته شده در  یکشنبه یازدهم فروردین 1387ساعت 20:25  توسط مصطفی  | 

فایل PDF را می‌توانید از اینجا دریافت کنید.
+ نوشته شده در  پنجشنبه هشتم فروردین 1387ساعت 11:39  توسط مصطفی  | 

با استفاده از این بسته می‌توان بدون هیچ دردسری نمایه را تولید کرد. البته این بسته اصولا برای لاتک ساخته شده است ولی روشی که برای نمایه سازی بکار می‌برد در زیلاتک نیز مفید است. توجه داشته باشید که فایل نمایه را هچنان باید دستی مرتب کرد. فایل نمونه قبلی را با اندکی تغییر با فرم book بازنویسی کرده‌ام و برای زیبایی بیشتر از بسته titlesec نیز استفاده کرده‌ام. این فایل را می‌‌توانید از اینجا دانلود کنید. روش نمایه سازی همانند فایل‌های لاتک بصورت زیر است:
xelatex sample.tex
makeindex sample.idx
xelatex sample.tex
+ نوشته شده در  چهارشنبه هفتم فروردین 1387ساعت 13:59  توسط مهدی  | 


یک فایل نمونه مناسب تایپ پایان‌نامه ارائه می‌شود. برای این فایل به فونت ایرانیک احتیاج دارید که از اینجا می‌توانید دانلود کنید. فایل اصلی را از اینجا دانلود کنید. در این فایل نمونه سعی شده است بسته‌های مختلف مورد استفاده قرار بگیرند تا سازگاری آنها با زیلاتک مورد بررسی قرار بگیرد.
+ نوشته شده در  شنبه سوم فروردین 1387ساعت 13:20  توسط مهدی  | 

خطبه حضرت زینب (س) در کوفه خطاب به مردم کوفه و خروجی آن به صورت PDF که با بسته ArabXeTeX و قلم رویا حروفچینی شده است.

خطبه حضرت زینب (س) در شام خطاب به یزید و خروجی آن به صورت PDF که با بسته ArabXeTeX و قلم رویا حروفچینی شده است.

+ نوشته شده در  دوشنبه پانزدهم بهمن 1386ساعت 15:12  توسط مصطفی  | 

PSTricks ابزاری دیگر (در کنار MetaPost) برای تولید تصاویر در لاتک است: تصاویر نمونه تولیدی با PSTricks. برای آگاهی از تواناییهای این ابزار راهنمای کاربران PSTricks را مطالعه نمایید. بسته‌های متعددی وجود دارند که مبتنی بر PSTricks می‌باشند: بسته‌های PSTricks.
من سعی کردم که PSTricks را به صورت مستقیم در گزارشی استفاده کنم و با XeLaTeX کامپایل کنم، ولی به مشکلاتی برخورد کردم. شاید این مشکل جدی باشد و نتوان به این سادگی‌ها حل کرد و شاید هم به آسانی بتوان آن را برطرف کرد. برای من همین مقدار کفایت می‌کند که توانستم تصویری مبتنی بر PSTricks را در مستندی جداگانه با LaTeX کامپایل کنم و طی مراحلی (که خواهم گفت) تصویر را به یک PDF تبدیل کنم و سپس آن تصویر را در گزارشی مبتنی بر XeLaTeX استفاده کنم. مراحل طی شده مشابه مراحلی است که در پست قبلی ذکر کردم با یک تفاوت (تقریبا) اساسی. گویا تصویر PS تولیدی از PSTricks برخلاف MetaPost حاوی مختصات دقیق تصویر نیست. تا مرحله تولید فایل PS، مراحل مشابه می‌باشند. در این مرحله باید فایل PS را با GSView باز کنید و سپس گزینه PS to EPS را از منوی فایل انتخاب نمایید. برنامه مذکور از شما مختصاتی که در آن تصویر قرار دارد را سوال می‌کند و سپس فایلی با پسوند EPS برای شما ایجاد می‌کند که حاوی تصویر است. در این مرحله (مشابه پست قبلی) می‌توانید از برنامه epstopdf استفاده کنید و فایل EPS را به فایل PDF تبدیل کنید.
+ نوشته شده در  دوشنبه پانزدهم بهمن 1386ساعت 14:16  توسط مصطفی  | 

به چند تا مشکل برخورد کردم:
  1. برای قرار دادن تصویر در گزارش نتوانستم از دستور \includegraphics استفاده کنم. ناگزیر از دستور \XeTeXpdffile و نیز \XeTeXpicfile استفاده کردم. اگر کسی توانسته است از دستور قبلی استفاده کند لطفا اطلاع دهد.
  2. قلم نازلی در حالت پررنگ (که متعلق به گروه قلمهای فارسی وب است) بر روی دستگاه من ایراد داشت. آیا شما هم این مشکل را دارید؟ برای همین از قلم رویا استفاده کردم.
  3. نمی‌دانم چگونه می‌شود که رنگ قلم یک پاراگراف را با XeTeX به صورت کامل قرمز کرد؟ کسی تجربه یا ایده امتحان شده‌ای دارد؟ وقتی متن حاوی کلمات فارسی و انگلیسی باشد تمام متن قرمز نمی‌شود.
این هم ماکروهایی برای حروفچینی فارسی با XeTeX نسخه ۰٫۷ که در آن:
  1. مثالی از قرار دادن تصاویر با قالب PDF و JPEG
  2. مثالی از یک جدول بدون شرح
  3. مثالهای بیشتری برای نوشتن فرمول ریاضی
  4. نحوه فارسی کردن ممیز اعشار در فرمولهای ریاضی
مطالب فوق را خواهید یافت.
+ نوشته شده در  چهارشنبه دهم بهمن 1386ساعت 15:40  توسط مصطفی  | 

ماکروهایی برای حروفچینی فارسی با XeTeX (نسخه ۰٫۶) قابل دریافت است. در این نسخه امکانات زیر فراهم شده است:
  1. تعدادی از دستورات و محیطهای لاتک به صورت بهتری به فارسی ترجمه شده‌اند. به این معنی که دیگر نیازی به استفاده از دستور farsifont در بسیاری از دستورات مانند بخش و زیرنویس (که ترجمه section و footnote می‌باشند) نیست
+ نوشته شده در  دوشنبه هشتم بهمن 1386ساعت 14:34  توسط مصطفی  | 

به نظر من این مطلب بسیار مهمی است که می‌توان در XeTeX دستوری با حروف یونیکدی تعریف کرد. هر کسی که یک مطلب فارسی-انگلیسی در ویرایشگرهای معمول نوشته باشد، می‌داند که با چه مشکلاتی مواجه است.
+ نوشته شده در  جمعه پنجم بهمن 1386ساعت 17:12  توسط مصطفی  | 

ماکروهایی برای حروفچینی فارسی با XeTeX (نسخه ۰٫۴) قابل دریافت است. در این نسخه امکانات زیر فراهم شده است:
  1. شماره فرمولها فارسی شده است.
  2. مشکل ذیل حل شده است: اگر متن‌های فارسی را با [utf] آغاز نکنیم، مشکلاتی در فرمول‌ها پیش می‌آید، مثلاً «توان» در فرمول‌ها دیگر کار نمی‌کند. از طرف دیگر، با این کار (یعنی افزودن utf) بعضی از عددها انگلیسی می‌شوند. مثلاً شمارهٔ همهٔ ارجاع‌ها انگلیسی می‌شوند ==> دیگر نیازی به استفاده از utf نیست.
  3. یک دستور با نام rlfootnote اضافه شده است که با آن می‌توان در محیط فارسی یک پانوشت از چپ به راست در متن قرار داد.
+ نوشته شده در  جمعه پنجم بهمن 1386ساعت 10:19  توسط مصطفی  | 

ماکروهایی برای حروفچینی فارسی با XeTeX (نسخه ۰٫۳) قابل دریافت است. در این نسخه امکانات زیر فراهم شده است:
  1. اعداد در فرمولها فارسی نوشته می‌شوند.
  2. عنوان بخشهای مختلف (تا جای ممکن) برحسب کلاس مستند انتخاب می‌گردند.
به دلیل کمبود وقت از دوستان خواهش می‌کنم، در صورتی که کسی ماکروهای بهتری دارد، این ماکروها را در اختیار دیگران هم قرار دهد. برای این کار یا ماکروهایتان را برای من ارسال کنید و یا اینکه آدرس آن را در اختیار این جانب قرار دهید تا آدرستان را در وبلاگ خود قرار دهم.
+ نوشته شده در  سه شنبه دوم بهمن 1386ساعت 13:19  توسط مصطفی  | 

آیا کسی می‌داند چگونه می‌توان ارقام را در فرمول‌های ریاضی عوض کرد؟ هر کاری که می‌کنم XeTeX جواب نمی‌دهد!

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و هفتم دی 1386ساعت 21:47  توسط مصطفی  | 

ماکروهایی برای حروفچینی فارسی با XeTeX (نسخه ۰٫۲) قابل دریافت است. در این نسخه امکانات زیر فراهم شده است:

 

  1. امکان استفاده از محیط دوستونه از راست به چپ و از چپ به راست در یک مقاله اضافه شده است.
  2. نحوه گذاشتن مرجع از چپ به راست و از راست به چپ در یک مقاله نشان داده شده است.
  3. نحوه گذاشتن پانوشت از چپ به راست و از راست به چپ نشان داده شده است.
  4. نحوه استفاده از امکان نمایه‌گذاری به صورت مختصر بیان شده است.
+ نوشته شده در  سه شنبه بیستم آذر 1386ساعت 10:2  توسط مصطفی  | 

این یک مجوعه فایل است که شامل ماکروهای مقدماتی برای فارسی نوشتن با XeTeX و ArabXeTeX می‌باشد. یک مثال و خروجی PDF آن را می‌توانید مشاهده کنید. دقت کنید که ماکروها بسیار مقدماتی می‌باشند.

+ نوشته شده در  پنجشنبه هشتم آذر 1386ساعت 12:41  توسط مصطفی  | 

یک قلم نستعلیق مجانی مطابق با یونیکد از این آدرس قابل دریافت است. با این قلم می‌توانید حتی در محیط notepad هم نستعلیق بنویسید. مشکلاتی هم دارد، ولی اولا دندان اسب پیش‌کشی رو که نمی‌شمارند و در ثانی به قول معروف: کاچی به از هیچی!

این هم متن شعر و خروجی PDF که با سیستم ArabXeTeX حروفچینی شده است. گذشته از اینکه خود قلم ممکن است مشکلاتی داشته باشد، شاید بعضی از مشکلات مربوط به تک باشد! مثلا به «الف» در کلمات «کجا»، «آفتاب»، «بیمار»، «بیگناهی»، «نابسامانی» و «مسلمانی» نگاه کنید. این مشکل به هنگام استفاده از notepad به وجود نمی‌آید. ولی چگونه باید این مشکل را در این سیستم رفع کرد؟! به چه کسی باید گزارش کرد؟! علاوه بر مشکل قبلی، فایل PDF حاصل قابل جستجو نیست و نیز نمی‌توان از آن کپی و پیست کرد.

+ نوشته شده در  دوشنبه پنجم آذر 1386ساعت 13:21  توسط مصطفی  | 

فایل تک مناجات امام رضا (ع) و خروجی PDF آن که با ArabXeTeX حروفچینی شده است.
+ نوشته شده در  جمعه دوم آذر 1386ساعت 13:43  توسط مصطفی  | 

باید  ماکروهایی برای استفاده از ArabXeTeX به همراه Babel تهیه شود. عمده این ماکروها را از ماکروهای موجود در Arabi package و arabrep.cls می‌توان استخراج کرد. همین طور که می‌دانید ArabXeTeX را می‌توانید در ویندوز با MiKTeX 2.7 نصب کنید. مزیت‌های ArabXeTeX به مراتب بیشتر از Arabi package است. برای استفاده از ArabXeTeX باید از XeLaTeX استفاده کنید. متاسفانه ArabXeTeX را نمی‌توان با IPE به کار برد، چون IPE در حال حاضر از MiKTeX 2.6 (به بعد) پشتیبانی نمی‌کند.
فقط یک مشکل به ذهنم می‌رسد و آن این است که ممکن است پروژه XeTeX مانند Omega رها شود ... ولی حداقل XeTeX سنگ بزرگی را برنداشته است که بعدا مشخص شود که از عهده‌اش برنمی‌آید.
XeLaTeX = LaTeX + XeTeX
XeTeX = PDFeTeX + Unicode + (Windows) OpenType Fonts + (Mac) AAT
+ نوشته شده در  جمعه دوم آذر 1386ساعت 11:56  توسط مصطفی  | 

امروز MiKTeX 2.7-beta-1 را نصب کردم. در این نسخه XeTeX به تازگی اضافه شده است. XeTeX نسخه توسعه یافته‌ای از eTeX است که قابلیت استفاده از یونیکد و استفاده مستقیم از فونتهای TrueType و OpenType را فراهم می‌کند. یعنی برای استفاده از یک فونت نیازی به ساخت فایلهای اضافه ندارید و می‌توانید از آن مستقیما در برنامه تک خود استفاده کنید. بنابراین می‌توان از این به بعد به XeTeX به صورت جدی به عنوان یک پایه مناسب برای تهیه نسخه فارسی از تک نگاه کنیم. ArabXeTeX نسخه‌ای برگرفته از ArabTeX است که برای XeTeX تهیه شده است.

نکته ۱: ArabXeTeX از ARABI Package در زمینه لیگاتورها و اعراب بسیار بهتر است.

نکته ۲: فعلا ArabXeTeX را نمی‌شود برای تهیه مقالات فارسی به کار برد. ساده‌ترین راه انتقال ماکروهای ARABI Package به روی XeTeX است. می‌توان اسمش را ArabiXeTeX گذاشت.

+ نوشته شده در  یکشنبه یکم مهر 1386ساعت 19:5  توسط مصطفی  |